Ljheimar og sagna
vefsa Pjeturs Hafsteins Lrussonar


Aftur forsu


NOKKRAR SMSGUR FR GEORGU


Pjetur og Grigol

Pjetur Hafstein Lrusson og Grigol Matsjavariani


AFARAROR

        oktber ri 1992 birtist Morgunblainu brf fr ungum Georgumanni, Grigol Matsjavariani a nafni. skai hann ar eftir v, a komast samband vi slendinga, enda hafi hann lrt slensku vi erfi skilyri og vildi auka ekkingu sna eirri tungu. Er ekki a orlengja a, en brf etta skilai eim rangri, a Dav Oddson forstisrherra, bau Grigol og konu hans, Irmu Odevoladze til slands. Dvldu au hr fr v rsbyrjun 1993 og fram vor. 
        Mean dvl eirra hjna st, var g eirrar ngju anjtandi a kynnast eim. a var a samkomulagi me okkur Grigol, a g astoai hann vi slenskuingar georgskum bkmenntaverkum. v miur er g ekki sleipari tungu Georgumanna en svo, a g skil ekki einu sinni letri sem eir nota. Samvinna okkar Grigols takmarkaist v vi a, a hann grfddi yfir slensku, en g slpai ingar hans. Unnum vi annig saman vi ingu helgisgninni Pslarvtti hinnar heilgu Sjsjanikar drottningar". S sgn er fr fimmtu ld og kom slensk ing hennar t vegum bkatgfunnar Fjlva ri 1996. Er a hin vandaasta tgfa, fagurlega myndskreytt af georgskri listakonu, Dali Mukhadze a nafni. Verur ekki anna sagt, en a s tgfa s orsteini Thorarensen bkatgefanda til sma. 
        egar au Grigol og Irma snru heim til Georgu vori 1993, var tlunin a samstarf okkar Grigols hldi fram. Pstsamgngur milli landanna voru hins vegar a tryggar, a ekki gat af v ori. En Grigol hlt fram a grfa georgskar bkmenntir yfir slensku, enda hugumst vi hittast egar fri gfist. Af endurfundum okkar var ekki. ann 21. mars 1996 lenti Grigol blslysi, sem leiddi hann til daua, aeins 33 ra a aldri. 
        egar Grigol lst, hafi hann grftt nokkrar georgskar smsgur slensku. Skmmu eftir lt hans kom ekkja hans, Irma, til slands, ar sem hn stundar n slenskumm vi Hsklann. Hafi hn essi verk Grigols me farteskinu. Hef g n fari yfir r essara grfinga, sem hr birtast. ess ber og a geta, a Grigol vann ekki aeins a ingum georgskra bkmennta slensku. Hann ddi murml sitt visgu Jns Arasonar eftir rhall Guttormsson og kom s bk t Tbilisi ri 1997. Sama r komu t einni bk, ingar hans slenskum fornbkmenntum, ..m. Gunnlaugssgu ormstungu og Grnlendingasgu.


NOKKUR OR UM HFUNDA SMSAGNANNA

        Ilja Tsjavtsjavadze, hfundur smsgunnar glganum fddist ann 27. oktber v herrans ri 1837, sveit eirri austurhluta Georgu, sem Kvareli heitir. Hann tti mikill jmlaskrungur og andlegur leitogi Georgumanna.         Tvtugur a aldri hleypti Tsjavtsjavadze heimdraganum og hlt til St. Ptursborgar eirra erinda, a leggja stund laganm. ar dvaldi hann til rsins 1861 og hafi dvlin hfuborg Rssakeisara mikil hrif hann, bi sem rithfund og a ru leyti. essum tma voru skrifaar merkar bkmenntir, sem uru hvati listrnum efnum Georgumanna. Ekki fr Tsjavtsjavadze varhluta af v, enda tamdi hann sr jafnt evrpska sem georgska menningu. Skrifai hann bi lj og lausamls bkmenntir. Einnig st hann tgfu tmarita. ri 1873 ddi Tsjavtsjavadze Lr konung Shakespeares flagi vi Ivane Djavakhishvili. Einnig skrifai hann merkar ritgerir, s.s. um bkmenntir og frsluml. 
        au uru rlg essa merka rithfundar og frinmanns, a hann var myrtur ann 30. gst ri 1907. 

        er a nefna Giorgi Leonidze, hfund smsgunnar skatr. Hann fddist ann 27. desember ri 1898. Lkt og Tsjavtsjavadze var hann mikill jmlaskrungur og var a ekki sst fyrir forgngu hans, a stofna var jminjasafn Georgu, sem eftir daua hans ber nafn hans. Giorgi Leonidze lst ann 9. gst ri 1966. 

        Hfundur smsgunnar, Dmd reykjarppa, Vazja Pshavela fddist ri 1861. Hann reyndi fyrir sr gufrinmi, lkt og alrmdur landi hans og samtarmaur, sem ekki skal nefndur hr, en snri sr fljtlega a kennaranmi. Eftir a hafa loki v, var hann um tma farandkennari, en settist loks a fingarsveit sinni og kenndi ar. Skldverk sn, sgur, smsgur, lj, bi fyrir brn og fullorna, skrifai hann nttinni. Einnig vann hann miki vi sfnun alukveskapar. Ekki var Pshavelta frgur af verkum snum lifanda lfi, en eim mun betur ekktur eftir andlti. Hafa verk hans veri dd margar tungur, m.a. rssnesku, ensku, sku og frnsku. Hann andaist Tbilisi, hfuborg Georgu 27. jl ri 1915.

 

         Tsjola Lomtatidze, s er samdi smsguna Grammfnninn, fddist hrainu Tsjokhatri vesturhluta Georgu, nnar tilteki ar sveit, sem kalla er Tsjatseti. Fingu hans bar upp 24. dag jnmnaar, v herrans ri 1879. Ungur a rum tileinkai Lomtatidze sr marxsma og var fyrir viki rekinn r skla. Hann tk virkan tt plitsku starfi og naut um tma gistivinttu keisarans, sem plitskur fangi kranu. a var runum 1907 til 1914. var hann ltinn laus en fkk ekki a sna aftur heim. Hann lst rssnesku borginni Saratov ann 11. september ri 1915. Lomtatidze skrifai verk sn, sem bi eru bundnu mli og lausu, miklum umbrotatmum sgu rssneska keisaradmisins. tti hann feta stigu raunsishfunda og byltingarsinna. 

        Akaki Cereteli, hfundur smsgunnar Tveir draumar, fddist ann 9. jn ri 1840, sveit eirri er Skhitori kallast. Er hn vesturhluta Georgu. ri 1852 hf hann nm menntasklanum Ktaisi, sem er strsta borg Georgu a Tbilisi frtalinni. Sj rum sar l lei hans til St. Ptursborgar, ar sem hann innritaist austurmladeildina vi hsklann ar. a var essum tma, sem Cereteli hf a skrifa. Eftir hann liggja lj, smsgur og leikrit. Cereteli tti gamansamur maur og kalla Georgumenn hann gjarnan lvirkja Georgu". Heimildarmynd hefur veri ger um vi hans, sem og leikin kvikmynd. Akaki Cereteli lst ri 1915.

                                                                                            P.H.L.


ILJA TSJAVTSJAVADZE

  GLGANUM

Grfing: Grigol Matsjavaraiani.
Yfirfer ingar: Pjetur Hafstein Lrusson.

I
a var hsumar. Dalirnir og fjallgarurinn voru skrlnair af urrki og hfu brugi lit. ann dag er vi byrjum sgunni, brenndi slin landi, svo a var glheit lkt og kyntur ofn. Lmagna af hitanum drgu menn andann vi illan leik. Tvhjlavagnarnir stu r vi Lotsjinigil. Svo mjg hafi sjatna nni gilinu, vegna urrkanna a hn lddist milli steinanna gilsbotninum. Veslu vagneklarnir sem voru lei til borgarinnar til a selja ar vn, lgu undir vgnunum rmagna af hitanum og snru andliti snu til jarar. Allir svfu eir en nokkrir strkar stu vi rbakkann og heltu vatni r trausum griunga, sem lgu leti og glenntu upp ginin. Fein naut stu arna jrtrandi me loku augu. au slu til halanum til a fla burt flugur.
Slin hlt til vesturs. Molluheitt lofti bri sr. Og essi guli staur lt til sn heyra. Smm saman risu vagneklarnir ftur og hristu af sr deyfina. eir helltu vatni andlit sr og rku eykin til a binda au klafana. Drin hfu fari t dalinn a bta urrt gras eftir a hitinn frammi dalnum var eim brilegur.
"Hei, ho-o-o, h-hoj", heyrist fr vgnunum, "landeyurnar ykkar" og mislegt aan af verra. Nr griungarnir voru bundnir klafana og s vagneklanna, sem sat fremsta vagninum reiddi upp svipuna til a mjaka drttardrinu r sta, komu tveir piltar niur gili. Bir klddust eir hermannajakka r vamli. Annar eirra bar stran Tsjerkeskanhatt hfi sr. Hatturinn sat annig hfi piltsins, a augljst var, a hann var annars eign. Hinn drengurinn bar gamaldags rssneska hermannahfu.
S me Tsjerkeskenhattinn virtist vera 16 til 17 ra a aldri, hinn aeins 14 ea 15 ra. Andlit ess eldra var ekki vikunnanlegt; grnn hakan, reytuleg en snr og deplandi augun benti til ess, a pilturinn s vri ekki allur ar sem hann var sur. Yngri staulinn lktist eim eldri og ekki. tlit eirra var svipa, en hann bau af sr betri okka. Svrt og djp augu hans voru flktandi. Hann yggldi brrnar. a var lkt og me honum brist geshrring, sem hann stillti sig um a lta ljs.
"Slir su i", sagi eldri drengurinn.
"Komi i slir", svarai s, sem fyrir vagneklunum fr. "i virist vera lei til borgarinnar".
" tt kollgtuna", var hrpa glettnislega af einum vagninum.
Eldri sveinninn tk spauginu brosandi, en s yngri yggldi brrnar snu meir enn fyrr. Reiin blossai sem leiftur andliti hans. hamdi hann skap sitt.
", Gu formli llu menni"! hrpai s eldri. "Vi vorum aalsmannasklanum, enda erum vi brur gfugrar ttar".
"Bedjan"! hrpai n yngri bririnn og aggai niur hinum me augnarinu. Fljtlega tk Bedjan upp rinn ar sem fr var horfi:
"J, vi brur erum fyrirmenn. Fair okkar sendi okkur peninga til a vi gtum leigt rssneskan hestvagn, til a flytja okkur heim sumarleyfi. Gu formli llu menni! Vi smdum vi Rssa einn um a hann fri me okkur til borgarinnar. En leiinni var hann drukkinn, sparkai okkur r hestvagninum og hlt leiar sinnar. Vi stum eftir me srt enni. Flmenni hvarf okkur sjnum me allan okkar farangur vagninum og tta rblur a auki, sem hann hafi haft af okkur".
N var sem i rynni yngri brurinn. Hann snri baki brur sinn og vagneklana og einblndi hina hngandi sl.
"Hann tk me sr frakka, sem kostai fimm tman", (50 rblur), sagi Bedjan, eldri bririnn. "En fjandinn hiri frakkann, hann er ekkert til a drpa hfi yfir, enda er fair okkar stndugur maur".
S yngri snri sr a brur snum, llu reiari enn fyrr.
"Nei, n er mr ng boi, Bedjan", hvsti hann bri sinni. Bedjan lt or hans sem vind um eyru jta og hlt fram talinu.
"Vi hfum solti tvo daga", sagi hann, "og vitum ekki til hvaa brag skal taka essum kunnugu slum".
"Gu s oss nstur", svarai gamall ekill, sem sat einum vagninum. "ekki i ekkert til essu hrai? a mtti halda a i vri Tataralandi en ekki hinni kristnu Georgu. Vi skuldum gera ykkur ga veislu me gng matar og vns. Svei eim, sem gert hafa ykkar hlut! Og til borgarinnar skulum vi koma ykkur. Hvorki skulu regn n stormar ea slbrenndir sandar hefta fr ykkar".
Yngri bririnn lyfti brnum. Svipur hans lsti snilegri velkknun. Glei skein r yfirbragi hans, lkt og hann fyndi n fyrsta sinn fyrir mannlegri gsku og fagnai henni um lei.
Gamli maurinn opnai matarskrni, fri brrunum brau og skengti eim vn r belg.
"Jja Petre", varpai gamli maurinn sjlfan sig. "Jafnvel hvolpar svelta ekki hel okkar blessaa landi, svo hverju kvi i? Svona n, bori, synir mnir. Taki ekki etta urra brau til marks um a vi sum nskir. ntt munum vi gefa ykkur steikt kindakjt, svo ljffengt a sjlfur Tyrkjasoldn mundi sleikja t um biist honum slkt ljfmeti".
Petre tk ba drengina upp vagninn til sn. A v bnu var kalla til brottfarar og vangalestin hlt af sta. Ryki yrlaist yfir urran veginn.
egar dr a matmlstma um kvldi, slepptu vagneklarnir nautunum haga nrri tjari borgarinnar. Komust eir annig undan nautaskatti. eir tku bretti af vgnunum og kyntu bl. Petre steikti kindakjt handa hinum ungu gestum og veitti eim arar ggjrir, sem hann mtti. A loknum sningi lgust menn reyttir til hvlu og sofnuu von brar. Griungarnir tvstruust um beitilandi, en verir gttu eirra. Petre breiddi kpu sna ar sem piltarnir skyldu leggjast og sagi:
"i eru gfugir menn og afberi v ekki, a liggja jrinni eins og vi". Sveinarnir lgust fyrir og Petre nrri eim. Hann lei taf, sem dauur vri.
a bjarmai af degi. Vagneklarnir risu ftur. Petre hugist vekja brurna, en s hvergi, eins tt hann renndi augum yfir alla vagnana.
"Fjandakorni"! hrpai gamli maurinn, egar hann hafi fullvissa sig um, a yngissveinarnir hfu laumast braut. "eir skulu eiga mig fti. Last burt, ekki nema a ", tuldrai hann barm sr. "Einhverju hljta eir a hafa stoli", btti hann vi".
Petrer sem fr til borgarinnar til a selja vn, var rndur! En hver geri etta? Brjstmylkingar! Vasarnir skornir af ftunum. Fjandinn fjarri mr"!
"Hafa eir stoli miklu"? spuri einhver.
"Ekki svo miklu, a eigi veri btt", ansai Petre. "En sm er mn smn. g hef veri rndur af brjstmylkingum. N er g orinn a virini augum ttmenna minna og ngranna. Ja, fyrst Georgumaur setti upp rssneskan hatt er ts um samvisku hans".
Hann lt sem sr tti lti til skaans koma og freistai ess a sl essu llu upp grn. En rauninni skammaist hann sn.

II
Fjgur r liu. a var ndveru vori, a Petre, hniginn a aldri, fr til borgarinnar til a kaupa kvartstein. En hvernig fr hann? J, smu sjlfsngjunni og ur. Og heldur hafi hn aukist, einhverra hluta vegna. Eftir vintri, sem egar er raki, htti hann a aka vgnum. Sagi hann oft vi syni sna, me nokkrum trega, a ekki vri hann jafn rskur sem fyrr. N sat eldri sonur hans vagninum, en sjlfur l Petre vnbelg lkt og Tyrkjasoldn, en leiarhani var vagni sonar hans. Petre fagnai smd hans og sttai af henni. Var hann hinn ktasti og hugist gleja skrukku sna, er heim kmi.
Petre var tafsamt borginni feina daga. Lestinni seinkai einnig og virtist aldrei tla a halda af sta heimleiis. Loks uru menn sttir um a halda heim skini aftanruls. Petre hafi keypt kvartsteininn. Hann k vagninum a fjsi vi gistihsi. a var hdegi.
"N hef g ekkert fyrir stafni", hugsai Petre. "R vri a fara Avlabaritorg og leita tinda".
Mikill fjldi manna var jafnan torginu. Stu eir va skvaldrandi hpum og var af nokkur hvai. Petre gekk a einum hpnum, til a vita hva ar vri seyi. ar var honum sagt a ur en skoti yri af fallbyssu Makhatafjalli, yri maur nokkur festur upp glga. Aldrei sinni lfsfddri vi hafi hann s slka athfn. Fturnir bru hann sjlfrtt a aftkustanum.
"Mrg hef g s trin falla um dagana", hugsai hann. "Ekki er r vegi a horfa etta". Fylgdi hann n fjldanum.
Makhatafjalli gi saman mislitri hjr. ar reis glgi mt himni og stu hermenn vr um hann. Fyrir framan hann var autt torg. anga var engum hleypt. Litaist Petre um og undraist, enda hafi hann ekki fyrr s slkt fjlmenni.
"Gerum r fyrir v a karlmennirnir su komnir hinga sr til gamans. En konurnar; hva dregur r hinga"?
Hann var fari a gruna a allt vru etta eintm trslti. En etta er ekki svo slmt, tt henging tti ekki a vera mnnum kknanleg sjn. Menn ekki a hengja eins og ketti, enda eru eir brn Gus. En hva margar kerlingar hafa flykkst hinga! J, seint verur skemmtanahvt kvenna fullngt! Og hver var akkur ess Armena, sem taldi mr tr um a hr skyldi fara fram henging? Hlt hann ef til vill a sveitaflk lti ljga sig hverju sem vri? Ekki hefi g komi hingar, vitandi a etta vri aeins skrpaleikur, svei mr . En nttdimmur er hugur manna, egar annarra daui dregur, enda dr mig hinga fsn til a sj mann hengdan. Vst takast syndir og gi smum slum. Svo er n a". annig hugsai Petre ess fullviss a engin alvara vri hr ferum.
Loks pti einhver upp yfir sig: "eir eru a koma me hann"!
Petre litaist um og s dta leia mann nokkurn, klddan rssneskum hermannafrakka. "Haltu ig utan seilingar", hugsai hann me sr, "tru ekki essum andskotum. etta er aeins blekking. Geru ig ekki a viundri, enginn skal bera upp ig afdalamennsku".
En samt olnbogai hann sig fram mannrnginni, til ess a sj sem best hverju fram yndi. Dtarnir gengu fram hj honum ltilli fjarlg og leiddu milli sn manninn hermannafrakkanum.
"Fjandinn hafi a", sagi Petre sjlfrtt. "En hva eir eru lkir dtum! Og eir klast einkennisbningum! Og ekki vantar a eir hafi lrt a handfjatla byssur.".
"Einmitt", sagi kerlingin, "svona rans trar eru essir borgarstrkar. Og furulkir rssneskum pjkkum".
Mean essari einru st var Petre liti manninn hermannafrakkanum. Hann virtist vera tvtugur a aldri ea ar um bil. Honum var ltillega sprottin grn. Hann var nbleikur. Skyndilega rann upp ljs fyrir Petre:
"Drottinn minn dri, etta hltur a vera trurinn sjlfur! Hef g annars ekki s ennan mann? Almttugur Gu, hjlpau mr a rifja upp; hvar g hef s manninn". annig tuldrai hann barm sr en var engu nr.
"Borgarstrkur er hann a minnsta kosti", sagi hann loks. "Jja, g hef svo sem s urmul af kunnugu flki um dagana, hver veit nema g kannist vi andliti r hpi ess? En hva hann er nbleikur, lkt og a eigi raun og veru a hengja hann. Nei, gir hlsar, narri er g ekki"!
"rlg n gera mur na vesla", hrpuu heldrikonur a manninum hermannafrakkanum. Enn hva hann var ungur.
Petre undraist essa hreysti. "Ja, vst er sagt", hugsai hann, "a meira s hri hfi kvenna en viti v. Samt eru r slttugar. Hver veit nema r vilji lmar ljga mig fullan, sveitamaninn! Gttu n Petre, lttu r ekki sna ig. Geru ig ekki a viundri, haldraa karlmenni! Fjandinn hiri ennan borgarl, karla jafnt sem konur. a er eftir essu pakki a spotta okkur sveitaflki, rtt eins og a standi skrifa utan okkur a vi sum frbrugin ru flki".
"Auminginn inn", sagi kerling ein, "bara a hefir veri skynsamur. Vertu n tryggur minningu mur innar".
"Haltu fram a skvaldra sem r lkar", sagi Petre vi sjlfan sig. "Til ess er r trandi. Og g, enn einn sveitaaulinn. rlgin. Mannauminginn verur a deyja og foreldrar hans munu loga eldi sorgarinnar. Gu almttugur, frelsa alla kristna menn"!
"Hafa allir bundist samtkum gegn mr, til ess eins a hafa mig a ffli"? tuldrai Petre. "a er best g fori mr sem skjtast, ur en essar kerlingar gera mig a viundri".
Hann forai sr, lt sig hverfa mannrnginni. Einnig ar var ekki verfta fyrir kerlingum. a var sem innri maur Petre vri tvskiptur; annars vegar vildi hann leita sannleikans, hinn bginn var skmmin llu ru yfirsterkari.
"En hva hann er ungur, auminginn", sagi einhver kerlingin. "a er tpast a hann s fddur enn , dauadmdur maurinn. A hugsa sr hva lagt er hjarta mur hans. Algur Gu, lttu mig aldrei ola neitt essu lkt", btti hn vi og bari sr brjst.
"Svei", muldrai Petre hneykslaur. "A svo mikill mannfjldi skuli verja tma snum til ess eins a ha mig og spotta! a er vissara a spyrja einskis. Mean g hef hljtt um mig ver g sur ahltursefni. Gttu a r Petre, geru ig ekki a ginningarffli essara borgarslpingja".
annig hugsai hann, sannfrur um a allir vru raun a draga dr a honum, sveitamanninum. Honum tti n r a fora sr. a er ekki a spyrja a v, egar geshrringin dregur menn asnaeyrunum.

III
Mean essu gekk var strkurinn hermannafrakkanum leiddur til glgans. St n prestur honum ara hnd en embttismaur hina. Bull, klddur rauri skyrtu, st fyrir aftan .
"Er essi prestur jafn brjlaur llum hinum"? hugsai Petre, ar sem hann horfi til glgans. "Naumast er slkur leikur samboinn geistlegri viringu hans. Og hver skyldi hann vera, essi rauu skyrtunni? a ltur helst t fyrir a hann s aaltrurinn".
Embttismaurinn dr fram bla og las. etta hlaut a vera hpunktur sningarinnar og endalok. etta hafi n veri aldeilis furuleg skemmtun. Presturinn sagi eitthva vi strkinn. Petre sperrti eyrun og reisti sig trnar. En hann heyri ekki or prestsins, til ess st hann of langt fr glganum.
Loks var strkurinn klddur r hermannafrakkanum og sveipaur hvtum sekk, svo strum a hfuu st ekki upp r honum. Bullinn rauu skyrtunni tk um snruna, hallai stiga a glganum, snri sr a vesalingnum og hratt honum upp stigann. A v bnu br hann snrunni um hls honum. Mgurinn agnai, lkast v sem ekki sli lengur hjarta brjsti nokkurs manns.
Bullinn spyrnti stigann og felldi hann. Flki hlt niri sr andanum uns allt var afstai. andvarpai a, lkast v sem a hefi ori fyrir smvgilegum gindum. En glganum sveiflaist aumingja maurinn fram og aftur,- fram og aftur. Hann sparkai t lofti og sparkai lengi.
Flki, sem skmmu ur hafi stai ndinni, tk skjtt glei sna og hafi jafnvel frammi spaugsyri. Svo yfirgaf essi skrll torgi og tvstraist. Allir hurfu braut, ngir me a hafa ori vitni a essum tryllta leik. Petre litaist um. Hann s enga hermenn utan tvo, sem stu vr vi glgann. Allir hinir voru farnir. Bullinn, s rauu skyrtunni, skipti um ft og hlt sna lei. Eftir hkk vesalingurinn glganum, dauur og hreyfingarlaus. Petre horfi kringum sig forundran.
"Ja hrna, ljtur var n leikurinn! Skyldi annars hafa veri skipt piltinum og sekknum og sekkurinn svo hreyfur til me vr? Best vri a dgra fjsi og sofa almennilega. Skyldi maurinn raun og sannleika hafa veri hengdur? Nei, flki hlyti a hafa fellt tr, a minnsta smvegis. Pilturinn er barn Gus, en ekki eins og hver annar kttur".
Illur grunur stti Petre. Hann var a ganga r skugga um, hvort hr hefi tt sr sta raunveruleg henging ea aeins veri um spaug a ra. Sannleikurinn yri a koma ljs! Hugist hann n tali af einhverjum og spyrjast fyrir um mli. Gekk hann a msum, sem vegi hans uru en hikai egar hlminn var komi.
Petre rlti fram. N var hugurinn bundinn fjsinu Avlabari. fer sinni s hann vertshs. aan barst mikill skarkali.
"tti g a smokra mr inn fyrir", hugsai hann. "Hver veit nema g veri einhvers vsari varandi a, sem gerst hefur? Svo er ekki a vita nema hr megi f sr eitthva a narta . Ekki veitir mr af, g hef ekki braga matarbita fr v morgun".
Hann gekk inn hsi, settist t horn og pantai sr hlfa flsku vns. N skyldi slegi upp ltilli veislu, tt enga hefi hann ar gestina. Um lei og Petre settist, kom ungur maur inn vertshsi, fast hla hans. Hann var klddur nabadi (hlsa sl). Hann ba um skriffri, beygi sig yfir bor og tk til vi a skrifa. Petre einblndi manninn. Honum kom andliti kunnuglega fyrir sjnir. Ungi maurinn hlt fram a skrifa n ess a lta upp. Tminn lei, en Petre kri sig kollttan um a. Hann stari manninn um lei og hann mataist, svo lturhgt a me sama framhaldi mundi maturinn endast honum fram til kvlds. Ekkert komst a huga hans nema essi ungi maur. Hann einblndi hann og reyndi a koma honum fyrir sig. Slin hneig til viar, en Petre sat sem fastast fram eftir kvldi. Loks st hann upp og borgai fyrir sig. Um lei og hann gekk t, leit hann sem snggvast unga manninn. v nst hraai hann sr til Avlabari. Hann tti enn eftir nokkurn spl a fjsinu, egar einhver lagi hnd xl hans. Petre snri sr vi og s a etta var ungi maurinn fr vertshsinu. Hann var hvaxinn og bar hatt, sem sltti niur a augum.
"Taktu brfi", sagi s ungi og lddi a honum brfi. "Ef ert ekki ls, skaltu f einhvern til a lesa etta fyrir ig. Og skaltu hlusta me athygli. r berast tpast meiri tindi br".
Ungi maurinn hafi ekki fyrr sleppt orinu, en hann snrist hli og hlt leiar sinnar, ekki hraar en svo a Petre ni a kalla til hans:
"Hver ertu strkur? Segu til n"!
"a skrist brfinu", hrpai maurinn og hlt fram fr sinni n ess a lta vi. Petre virti brfi fyrir sr, stakk v sig og sagi me trega: "Bara a g kynni a lesa!... Skyldi hann reyna a ljga einhverju mig? N jja, s lygur sjlfan sig, sem lygi ber ara. Hann er farinn og getur ekki spotta mig".

IV
Petre skundai n til fjssins Avlabari. Bei hann ess me reyju a vita hva brfinu sti. Son tti hann, vel lsan, enda hafi s lrt hj presti. Bar Petre hratt yfir og hjarta sl rt brjsti hans. Honum tti sem vegurinn hefi lengst.
Um sir nlgaist hann fjsi, kfsveittur og var a me herkjum, a hann ni andanum. Hann svipaist um en s engann. Vagneklarnir hfu fari basar. Lkai Petre a vel, en hitt enn betur a hann fann son sinn. Hann l fjsinu og svaf. Petre vakti hann. "Stattu ftur og lestu fyrir mig etta brf", sagi hann og rtti brfi a syni snum. Sonurinn vaknai, teygi r sr og tk v nst vi brfinu. "Hvar fannstu a"? spuri hann fur sinn.
"g fann a ekki, v var ltt a mr leiinni", svarai Petre og taldi mli ar me tklj. Sonur hans opnai brfi og fllu r v peningaselar. Uru eir fegar furu slegnir. Sonurinn hugist telja peningana, en v reiddist fairinn og sagi vtunartni:
"Helduru a n s tmi til a telja peninga? Lestu hva brfinu stendur ur en hjarta mitt springur r forvitni"!
Sonurinn hf upp lesturinn:
"Strkurinn, sem hengdur var dag var brir minn"...
"Hva "! greip Petre fram fyrir syni snum. "eir hafa raun og veru hengt hann"! Andlit gamla mannsins nflnai. "Hva var a , sem vakti ktnu flksins? Jja, lestu, lestu! , a augu mn vri lukt eilfu myrkri".
"Hva segir fair minn"? spuri sonur hans. " talar eins og vrir sturlaur".
"Lestu, g er me ri og rnu", sagi Petre reiilega og mikilli geshrringu. Hann skalf lkt og hann jist af hitastt. Sonur hans hugsai sitt en hlt fram lestrinum:
"Fair okkar var ftkur aalsmaur. egar hann d giftist mir okkar rum aalsmanni, sem starfai borginni. Hafi hann af okkur arf okkar, skipti honum fyrir vrur ea seldi fyrir peninga. Eftir stum vi me srt enni. Mean vi vorum enn barnsaldri dvldum vi sveit, en mir okkar og stjpi hfust vi borginni. egar au komu dvalarsta okkar hstrktu au okkur, slkar voru barsmarnar. Hungrair og kllausir reikuum vi um sveitina. Allir gengu skrokk okkur, meira a segja vinnuhjin, sjaldan au lgu ekki leti. msum vandalausum blskrai essi mefer, n ess a hafast a. egar vi svo komumst legg, losai stjpi okkar sig vi okkur og sendi okkur herskla. ar var sl okkar eitru me rssneskum skmmum og formlingum. Auk ess vorum vi nr daua en lfi undan barsmum, jafnt a nttu sem degi.
etta var meira en vi oldum. Strukum vi v skjli myrkurs. Hldum vi heim sveit okkar. ar komum vi okkur fyrir gmlu hsi. En lilttingar sprkuu okkur aan t. annig hrktumst vi vergang, braulausir, heimilislausir, rvinglair og einmana. Engum virtist srna hrakfarir okkar. Vi vorum llum framandi. Flk taldi okkur aeins vlast fyrir sr. Hldum vi n til borgarinnar, harskeyttir menn og illgjarnir. Vi htuumst t lfi sjlft og einkum stjpa okkar. Og vi fjandskpuumst jafnt vi ga menn sem vonda. Var mir okkar ekki undanskilin eim efnum.
llum mtti ljst vera, a vi hfum veri rndir furarfi okkar. En hverjum st ekki sama um a? Menn vildu hvorki veita okkur li n vg. S synd hvlir jafnt llum. a var ekki aeins stjpfair okkar, sem rndi okkur, heldur allir, ekki sur en arir. g ykkur llum grtt a gjalda og fyrir v skulu i finna mean g lifi. ll stndum vi svo frammi fyrir Gui hinsta degi. verur ekkert undan dregi.
Manstu egar i voru me vagnana Lotsjinigili? Minnistu tveggja strka ar? a vorum vi brur. hfum vi hvorki braga vott n urrt rj daga. Aumingja brir minn laug ig fullann. Mr var a ekki a skapi, en hva var til ra? Einykkur var hann, blessaur brir minn. Gu varveiti hann ar sem hann er n. Hann einn var mr kr og hollur verndari. En dag horfi g hann hengdan! g skal gjalda lfinu rauan belg fyrir gran mean slin er enn lkamanum.
huggair okkur, svo nrri l a gska n lsti upp myrkri hjarta okkar. Nttina eftir kom mr ekki blundur br, rreyttur vri. Mr fll a ungt egar brir minn reis ftur og tk a skera vasana af klum num. En g lt kjurt liggja. var mr ljst, a varst einnig rningi, v lst rum last a rnda okkur. ess vegna gast ekki veri gur maur.
Eftir etta hldum vi til borgarinnar, ar sem synd og gska ganga hli vi hli eftir breium strtum. aan fr lei ekki s dagur, a vi frum ekki rnshendi um annara eigur. Alla , sem vegi okkar uru ltum vi bta okkur skort okkar. En reitt hjarta krefst stugt meira og meira.
Fyrir tveimur rum gerist a svo, a rlaganorninar leiddu okkur a hsi stjpfur okkar. Mir okkar var ekki heima. Brutumst vi inn og drpum stjpa okkar. Hugumst vi a v loknu spilla llu, sem inni var. Ekki komum vi v tlunarverki framkvmd, v brtt dreif ar a lgreglumenn til a handtaka okkur. Mr aunaist a flja en eir nu aumingja brur mnum. ekkir leikslokin, v dag sstu hann hengdan eins og ktt. i stu arna ll og horfu hann deyja ykkur til gamans. Mr lei sem eldur fri um mig logandi tungum. g skal hefna harma okkar brra! ll skulu i bta mr skaann. g hata lfi en fyrirlt mannflki enn frekar. g hef brennt allar brr a baki mr. Vi annan brarsporinn stend g,- i vi hinn. dmsdegi mun r v skori, hverjir eru saklausir og hverjir sekir. Gu grandskoar hjarta hvers og eins ur en hann leggur lin vogarsklarnar. g held mna lei. Sasta in hjarta mnu brast glganum dag. annig brast g einnig a eilfu fr jrinni.
Vertu sll. Ef ig skyldi fsa a sj mig, skaltu horfa mig glganum, eins og horfir brur minn. ar vera mn leikslok.
Mig langai til a opna r hjarta mitt eins og bk, tt g viti ekki hvers vegna. a er sem ungu fargi s af mr ltt. Peningana na fru aftur tfalda. Gska n barst sem gl a hjarta mnu, ar sem hn brennur enn, lkt og glandi kol akin sku. g veit a s gl mun kulna, enda ert lagsmaur stjpa mns. hengdir brur minn! leiddir hann til glagans"!
Sonur Petre var furu lostinn en af fur hans bogai kldum svita.
"Hva hef g gert"? pti gamli maurinn upp yfir sig, skjlfandi af tta. "Hva hefur hann Petre gamli eiginlega gert"?
(1879)


GIORGI LEONIDZE
SKATR

Elepter djkni st orpstorginu. etta var a kvldi dags og hann dreifi huganum skrafi vi bndur. etta var s sami Elepter, sem mnui fyrr hafi veri barinn til bta af hendur svona mislyndum gestum afmlisveislu.
Hvers vegna hann heitir Elepter? N jja, um tan Elepter hafi sknarpresturinn oftsinnis sagt: "tti g tvo Eleptera, skyldi g hiklaust hengja annan eirra".
Elepter djkni var meira fyrir sopann en slina. Sannast sagna var hann maur veisluglaur, drabbari, vnsvelgur! Vi tasng las hann helgiritin urrlega, allt a v umlandi. En egar hann vitnai til eirra ora hinnar helgu bkar, a hflega drukki vn gleji mannsins hjarta, skorti n hvorki krleikann rddinni n tilrifin.Um slarlag hurfu bndurnir til nauta sinna og orpstorgi tmdist. st enginn frammi fyrir hinum agerarlausa djkna, annar en hann Eloz,-snauastur bnda."Veistu ekki, hnpni brir", varpai djkninn Eloz, "a Vesjalind er vatn dauleikans.
Djkninn reif knnu r hndum stlkunnar Abdiu, sem tti ar lei um. Hann bar knnuna a vrum sr. Fyrst rtt bergi hann vatninu. v nst svelgdi hann a sig. A v bnu sagi hann ofur rlega og lkt og stkenndur af hamingju: "Karl minn gur, svei mr , veistu ekki hvar Vesjalind er"?
"Hvar er s lind"? spuri Eloz.
" Totrobianifjllum"! (Hvtufjllum)
"Og hva lknar hn"?
"Hn er ekkert lyf, heldur dauleikinn sjlfur"!
"Hva er dauleiki"?
"a er eilft lf"!
Eloz var mjg brugi. Hann hrfai aftur bak.
"Ekki hiri g um slkt", sagi hann, loks hann mtti mla. "Hva stoar a bta psl vi skort"?
"Ja, hvaan kemur r slkt tal, vesll maur? og nir lkar verskuldi ekki a komast a Vesjalind"! Og djkninn blndi vildaraugum Eloz. Hann var senn mgaur og undrandi manninum. a krafist furulegs samblands af grfleika og fvsi, a hafna lind dauleikans, sem hann okkabt hafi sjlfur uppgtva. En djkninn hafi erfia til einskis. "Hann er ftkur maur, hann Eloz. Hann er slkur velsalingur, a hungrair hundar hafa ekki hjarta sr til a rna fr honum bita", hfu grannarnir gjarnan ori. Samt st stug veisla fyrir framan kofa essa jarlausa og bjargarsnaua manns. En a var ekki hans veisla, heldur veisla grnna flugna. Ftkt, hungur og basl. v skyldi Eloz kjsa viurstyggilegri ftkt sinni eilfina sjlfa?
Eloz var hjartahlr maur og brennheitur draumramaur. Miskunnarleysi tilverunnar hafi ekki megna a slkkva hvern vonarneista slu hans. Og hann varist veruleikanum, sem stti a honum eins og klhvasst rndr, stundum undarlegum draumum, sem virtust lkt og ortir upp r sjlfum sr.
Um tma leitai hann hnu, sem hann tri a verpti gulleggjum tilteknu kjarri. egar s leit bar ekki rangur, bari hann hfinu vi steininn. N reyndi hann a veia skafisk. Daginn t og daginn inn st hann ti Ijori. Og s lt n hendur standa fram r ermum. Hann leitai rotlaust, js vatni allar ttir, lagi net og reyndi meira a segja a klfesta fiskinn berum hndum. En allt kom fyrir ekki; skafiskinn lnaist Elozi ekki a veia.
En hann var ekki af baki dottinn. N einsetti hann sr a finna skatr. Ef honum aunaist a eta vxt af greinum ess, kmist hann samstundis lnir.
a var bjargfst sannfring Elozar, a ef hann hafnai skgi nstingsfrosti mirar janarntur, mundi hann sj fagurlega blmstrandi skatr. Engin nnur fegur kemst samjfnu vi slka sjn. Kmist hann yfir ekki vri nema einn vxt trsins, rtt til a berja hann augum, mundi ftktin hverfa veg allrar veraldar skjtri svipan. Enn ann dag dag veit g ekki, hver taldi honum tr um etta, n heldur hitt, hver eggjai hann fararinnar, ef nokkur. Aeins skal fr v greint, a janarnttum, egar himininn virtist tla a bresta skum heljarkulda, reikai hinn ttrum vafni Eloz aleinn um skginn eirri von, a vi slarupprs mundu augu hans lta skatr.
"ttast hvorki bjarndr n lfa, egar rfar vopnlaus um skginn"? spuri flki.
Nei, augum Elozar blmstarai skatr rauum og gulum litum. Allar gnir voru vs fjarri huga hans. Og tt lkami hans vri ttrum binn, ornai hann sr vi dagdrauma. annig bgi hann kuldanum fr. Kona hans og brn srbndu hann a htta essum skgarferum. En hann hlt uppteknum htti. Me tmanum vndust au essu og ltu hann frii. egar Eloz snri heim r skgarferum, hafi hann meferis skju me eldivii. a lkai flki hans vel.
"Hva er ttt, Eloz, hefur fundi skatr"? spurum vi stundum brosandi.
"Nei, en g ver a finna a"! svarai hann.
"En a er kalt skginum, titrar og skelfur frosthrkunum. Hvernig helduru a finnir skatr"?
Loks var a einn vetrarmorgunn nstandi kulda. O, j, a var n daginn ann, egar eir komu me hann Eloz liggjandi kaldan n slea. Lki hfu eir fundi undir tr;- trinu hans Elozar. Frosti prddi a allskyns myndum. Vesalings maurinn hafi raun vali svona fallegt tr til a.
"a var lkast v, sem tr vri skreytt"! sagi Bodoveli skgarvrur, sem fyrir tilviljun hafi rekist lk Elozar myrkum skginum.
J, annig var a.
Kista Elozar var ger r gisnum fjlum, sem rifnar hfu veri r kornhlu hans. Elepter djkni var drukkinn erfinu, svo sem hugur hans st til. Daginn eftir kvartai hann undan timburmnnum.
Vesalings Eloz gat ekki fli gnvekjandi veruleikann og var skatrnu a br.
a eru ekki aeins eir, sem rmi leikur ltt tungu, sem geta kalla sig skld. Margir arka um jrina, uppljmair af skldlegu amstri og hjartalagi. Og strum draumum.


VAZHA PSJAVELA
DMD REYKJARPPA.

endur: Grigol Matsjavariani
Pjetur Hafstein Lrusson

1
Ekki skorti hana stafestuna, ppuna arna. Og gfug var hn og vfrg. Kvtisneli bndi di hana og drkai og tk hana helst ekki t r sr. Hann fagnai hverjum morgni me v a kveikja sr ppunni um lei og hann reis ftur. a er hpi a nokkur ungur hirir hafi haft ara eins nautn af v a nasa af ilmandi hungangsblmi og Kvtisneli hafi af angan tbaksreyksins. egar hann reykti lyngdi hann aftur augunum; slk var slan. ti og inni, leik og starfi, hvarvetna og hvenr sem var; ar sem ppan var, ar var Kvtisneli bndi me litlu skinnhfuna sna kollinum.
"Drengur minn, gleddu mig n og hlauptu eftir eldi", kallai Kvtisneli. Og strkurinn var ekki seinn sr a renna me brandinn til fur sns.
"Kona g, komdu me eldinn"!
Og hvernig skyldi n konan hafa brugist vi? Alltaf hlddi hn boi mannsins, kom me eldinn og sagi um lei:
"Megir brenna til kaldra kola, svo askan ein veri eftir af r".
"Ja, ekki vantar ig galopahttinn, kona g", tuldrai Kvtisneli barm sr og hafi ekki fleira til mlanna a leggja, heldur tendrai ppunni. Reykurinn lei upp lofti, lyfti sr hrra og hrra, breiddi r sr, spennist strk og hvarf. Kvtisneli l sluvmu. Jafnvel tt konan formlti honum sund sinnum, skyldi hann aldrei svkja ppuna tryggum.
Reyndar var ekki laust vi a hann vri brunninn. A vsu ekki hann sjlfur bkstaflegum skilning. En buxurnar hans og Tsjokha voru akin brunagtum eftir gl r ppunni. Og oft hafi legi nrri, a hann skabrenndist. En hann hlt uppteknum htti. Eitt sinn egar hann var gangi, lsti eldur sig ftin hans. Hann var svo heppinn, a n a kasta sr t na; annars hefi gamani teki a krna.
tal sgur gengu um Kvtisneli og ppuna hans. Einhverju sinni barst a t, a hann hefi kveikt heyi. Og anna var eftir v. N jja, Kvtisneli lifii enn gu lfi og vanrkti ekki ppuna sna.
egar Kvtisneli br undir sig betri ftinum, tti honum gaman a mta einhverjum. Eftir a hafa boi gan dag og spurt tinda, sagi hann:
"Tyllum okkur n og reykjum. Ertu me tundur"? spuri hann frumann svo brurlegum tni. Eftir a hann hafi troi ppuna, en ekki fyrr, mtti yra hann, n ea hann lt dluna ganga mean eyrun leyfu. Kmi hann a brnni, kastai hann minni, tt engin vri og kveiki sr ppu. fylgdi hann brum rinnar eftir me augunum. Gu m vita hva hann hugsai. En nautnin leyndi sr ekki.
Fri Kvtisneli t slroin akur til a sl, horfi hann dggina glitra kornxunum eins og tr brarhvarmi. Vi slka sjn gafst tilvali tkifri til a kla ppuna t me tbaki. "a er best a reykja ppuna mean dggin glitrar akrinum; g legg bara ess harar a mr eftir".
Yfir hfi Kvtisnelis flgrai syngjandi fugl. En hann var of sljr til a nema snginn:
"Rstu ftur Kvtisneli, karlinn minn. N er ekki tmi til a reykja. Dgg hindrar ekki slttinn. Hvesstu sigina og slu til gagns. Hdegi nlgast og ekki er betra a vinna hitanum. Ppan hleypur ekki fr r".
Eitt sinn ratai Kvtisneli gfu. Fyrir ykkur hefi a veri eins og hvert anna smri, en fyrir hann var a reginhrmung. ar sem hann var skginum a safna kurli, tndi hann ppunni. Einhvers staar hafi essi forsmn slitna fr belti hans. Kvtisnneli leitai va, en rangurslaust.
"Dav, drengurinn minn, Miriam, lambi mitt", sagi hann til barna sinna: " Gus bnum, hreyfi n skankana og gi hvort i finni ekki andskotans ppuna. Mr lur hreint blvanlega, enda gti g di r ppuleysi. i hafi haukfra sjn; gangi n um stiginn, aan sem g kom me kurli. Kannske tapai g ppunni ar. Varla hefur hn sokki jrina ea flogi til himna".
Brnin hfu egar leit a ppunni.
"Hva ertu a syrgja fjandans tmajfinn, sem eftir a ganga af r dauum, vesll maur"? kurrai Kvaramezu konu hans.
"Vertu ekki a kssast upp annarra manna jussu", svarai Kvtisneli, "r vri nr a sinna num verkum. a er skrra a bakir braui en brennir a. Og vertu svo ekki a kenna mr, hvernig g a sitja og standa", btti bndi vi og dr hfuna aftur hnakka.
Kvaramze langai til a svara bnda snum, en lt kyrrt liggja, enda vorkenndi hn honum ppuleysi og tk a leita hins glataa unaar hans. "Hr var gull, ekki ppa", tuldrai Kvtisneli og hvessti augun stiginn, aan sem vnta mtti barnanna. au hlupu fram og til baka um skginn og leituu ppunnar, en rangurslaust. Mir eirra reyndist eim hyggnari. Hn ekkti vel venjur bnda sns. egar Kvtisneli hafi reykt ppu sna, var hann vanur a binda hana vi belti sitt. a var v ekki sennilegt, a ppan hefi slitna fr beltinu vi kurltnsluna. Konan gekk v a kurlinu og tk a rta v. Og ekki var hn fyrir vonbrigum, v ar fann hn lukkustert Kvtisnelis. En hn lt a dragast, a sna bnda snum ppuna.
"Segu mr n bndi minn", mlti kerling. "Hversu oft viltu fara t skg a safna kurli, ef g finn ppuna na"?
"Hefuru kannske fundi hana"? sagi Kvtisneli og spratt ftur, glaur bragi.
"Hirtu ekki um a. Segu mr heldur hve oft munir tna kurl".
Kvtisneli draup hfi og velti v fyrir sr, hverju svara skyldi.
"Hva oft"? hvi hann. "Einu sinni", sagi hann svo eftir nokkra umhugsun.
"Ekki risvar"? spuri konan.
"g skal fara eins oft og vilt; lttu mig bara ekki deyja r ppuleysi", kjkrai Kvtisneli.
"Gott og vel. En segu mr n eitt; hvort ykir r vnna um konu na og brn ea ppuna"?
Kvtisneli brosti kampinn og skellti svo upp r. "Um ppuna", svarai hann eftir nokkra umhugsun. "Hn veitir mr una, en i armu. En lttu mig n ekki skvaldra etta lengur; komdu me rans ppuna. ekkir skaplyndi mitt og vilt tpast reita mig til reii".
"Reistu ekki en tak mt", sagi Kvaramze og fkk Kvtisneli ppuna. "Megi gfan a eilfu brosa vi ykkur, heiviru hjn", btti hn svo vi.
"Amen", svarai bndi. "Og Gu hjlpi r kona g, a fra mr eldinn refjalaust egar arf a halda." A svo mltu bls hann munnstykki ppunnar, tk sr tbak r pungnum og nri v lfa sr. v bar brnin a, m og msandi og lei yfir v, a hafa ekki fundi ppuna.
"Gu blessi ykkur brnin mn og fist ekki um a, tt i hafi ekki fundi ppuna, v a geri hn mir ykkar". Og hann sndi brnunum ppuna. "Komi n me brand", sagi hann, "a olir enga bi".
Brnin hlupu heim hs til a gera vilja fur sns, en hann hvessti augun dyrnar og nuddai ppumunnstykki milli tannanna.
Brtt fkk hann eldinn og fullkomnai verki, tr tbaki ppuna og bar a v eldinn. Hann sveipaist reyk og honum lei eins og Heilagur andi hefi vitja hans.

2
Sveitungarnir hfu safnast saman kirkjugarinum og barst aan mikil hreysti. Eitthva alvarlegt virtist bjta ; eitthva, sem arfnaist skjtrar rlausnar. etta var mijum febrarmnui og snjrinn hafi safnast skafla vi kirkjugarsvegginn. Kvtisneli sat steinegjandi og snri baki flki. Andlit hans var sem kaldhamra. Hann mndi snjinn, hlt uppi sr ppunni og saug hana hgt.
"i veri a dma hann; lf mitt er lagt rst. Allt heyi mitt er brunni til sku. a er eins og hver nnur Gus mildi, a takast skyldi a bjarga nautinu r eldinum. Allt korni brann. Eldurinn brddi tlin. Hvert g a fara me nauti til a fra a, essum kalda vetri" i bi eftir oddvitanum, en a er ekki til neins; oddvitinn gefur engum neitt", sagi Btl. Hann var grti nst. Hann bar loi belti um sig mijan og hfu hans var vafi urrkklt. Hann studdi sig vi staf. "g vil ekki raska r ykkar granna minna ea annarra, en hva g a gera; g aumur maurinn, sem fyrir fjlskyldu a sj"?
En til hvers a fella dm? Vri a ekki eins og hver nnur fyrirtekt? Vri ef til vill r a kyrkja manninn? "etta hltur a vera drykkjunni honum a kenna", sagi einhver hersingunni. "Ekki er g n viss um, a kenna megi drykkjunni um," sagi einhver. "Rttara vri a huga a ppunni, sem hann reykir ntt sem ntan dag, enda vorum vi ekki svo augafullir. eir Berika og Kvtisneli bru a dyrum hj mr og fru me hljfrasltti og gska. g hafi gaman af og bau eim a ganga binn. g hlt eim sm veislu, svona eins og efnin leyfa. En eftir veisluna ba g Kvtisneli a staldra vi; mig langai til a drekka me honum tvmenning. Hann geri mr ann heiur, a vera vi sk minni. Vi tbjuggum khinkali og stum lengi a drykkju. Gu fordmi stund! egar tmi var kominn til a ganga til hvlu, bj g um rmin. En Kvtisneli mtti ekki heyra a minnst, a sofa rmi. Hann vildi lmur fara t hlu og sofa heyinu. g lt etta eftir honum,- hr sji i afleiingarnar; Berika er me llu huggandi".
Flki hafi egar kvei upp sinn dm huganum. En a vildi halda fornar hefir heiri og snri sr a Kvtisneli. "Komdu hinga", kallai a. En hann hreyfi sig ekki r sta, ar til kalla hafi veri nokkrum sinnum. Um sir drattaist hann ftur og skjgrai a hpnum, eins og hann vri ftbrotinn. eir eldri brostu, egar eir su tilburina, en unglingarnir rku upp skellihltur. Kvtisneli st frammi fyrir samkumdunni, laut hfi og steinagi. Hann nri ppuna hndum sr. Ft hans, augnabrnir og skeggi voru brunnin, llum til mldrar skemmtunar.
" ert heppinn, a hafa ekki brunni til kaldra kola, karlinn", sagi einhver glettnislegum tn.
"Nei, hann er ekki s kjni a kveikja sjlfum sr. a m sj a snjnum, hvernig hann hefur slkkt sr", hrpai annar.
"Gui s lof, a sveitungi okkar skuli ekki hafa brunni hel", sagi s riji.
"a hefi veri llum fyrir bestu, ef g hefi brunni inni", sagi Kvtisneli. "a hefi spara okkur llum mikil vandri. N bi g ykkur ess, brur og grannar, a i hugi vel a essu mli. g hef valdi Btla miklu tjni. Ef g hefi ekki drattast til hans ntt, hefu hlaan og fjsi ekki brunni. En hann er n dlti samsekur. a var hann, sem hellti mig fullann sta ess, a lta mig drattast heim. Og Btla veit vel, a etta var viljaverk en ekki af fjandskap gert. sund sinnum hef g legi reykjandi heyi n ess a kveikja v. Hvers vegna urftu hlaan hans og fjsi a brenna? ar er vi rlgin ein a sakast!" Um lei og Kvtisneli tk sr ori "rlg" munn, sl gn flki. egar hann var ess var, x honum smegin, losai tbakspunginn af beltinu og tr sr ppuna um lei og hann hlt fram mli snu.
"Hver hefi tt a bta fyrir daua minn, ef g hefi brunni inni? Hefu i ekki lst Btla sekan fyrir a hella mig fullann? g hlt lfi og einnig a er verk rlaganna. Hugi a v".
Flki velti n atburum nturinnar fyrir sr af hlfu meiri kafa en ur. Kvtisneli taldi sr gltun vsa. En gerist nokku vnt. Zrab, gamall bndi, hispurslaus og frgur af samviskusemi, blandai sr mli. Hann var vanur a segja skoun sna upp opi gei hverjum sem vera skyldi,- jafnt ungum sem ldnum, enda hafi hann oft veri tekinn karphsi, bi af embttismnnum og grnnum snum. En ekki raskai a httum hans. Sterkur rmur hans, lkastur skri tgrsdrs ea eldingu, leysti jafnan allan vanda.
Mean flki var niursokki hugsanir snar bar Kvtisneli eld a ppu sinni og tk a reykja makindum. Og einmitt heyrist skur hins gamla tgrsdrs:
"Vri n ekki r a hugsa?", rumai Zrab og yggldi hvassar brrnar. "Og um hva ttum vi a hugsa?", svarai hann sjlfum sr. "g er ekki blindur og s vel hva eldsvoanum olli". Hann snri sr a Kvtisneli og hlt fram: "a sem eldinum olli er essi ppa, sem sleppir ekki r kjaftinum r, frekar en hundur beini".
A svo mltu sl Zrab staf snum svo meistaralega ppuna, a hn kastaist inn mija flksvguna. Kvtisneli var svo agndofa, a a lei nokkur stund, ar til hann ttai sig v, hva gerst hafi.
"rlg, rlg!. rlgin hafa ekkert me ig og ppuna na a gera. Hr er minn dnur. Annars tti g n ekki a vera a sl stafnum ppuna, heldur vri rttara, a lta hann ra r, rakkinn inn!, sagi Zrab og horfi gneistandi augum Kvtisneli.
Brustu n mikil hlj meal flksins. a a ppunni og bari henni, bi me hndum og ftum. Og allir skellihlu.
Grr og gugginn sagi Kvtisneli, loks hann mtti mla: "Jerimas, ppan mn". Og svo orgai hann Zrab: "Veru hendur nar skrkur og gttu tungu innar"! Hljp hann n til, ppu sinni til bjargar undan pyntingunum. En sekur maur bjargar ekki sekri ppu. Og flki grandai henni.

3
Smm saman sljkkai flkinu, enda tt vandin vri ekki a fullu leystur. Vi a gtu hvorki s, sem fyrir skaanum hafi ori, n samviska flksins stt sig. S stareynd, a ppan hafi veri brotin smtt, mundi hvorki seja krnar hans Btla, n heldur reisa hlu og fjs. llum var ljst, a n yru menn a lta hendur standa fram r ermum. Hr urfti aeins hvatningaror og allir mundu hla rdd samviskunnar.
"Karlar", sagi Zrab, "vri ess nokkur kostur, skyldum vi vinga Kvtisneli til a bta Btla skaann, enda er hr varkrni hans um a kenna. En ar sem Kvtisneli er snauur maur, er a skylda okkar a hjlpa bgstddum granna og mebrur. Vi skulum ekki sna baki vi hefum og sium a okkar, heldur styja eftir mtti vi baki eim, sem gfu hefur rata. g skenki Btla eina heystu.Komdu egar r knast og nu hana. Og egar byggir nja hlu og fjs, mun sonur minn hjlpa r um helgar".
"Gu blessi ig", kallai flki. "g legg fram hey. g lka. g lka.
essi or lauguu marga br fgrum trum. Auk ess, sem Kvtisneli gaf Btla heystu, lofai hann a leggja granna snum til eyki innan tveggja daga, til a bera timbur. Btla akkai sveitungum snum. En Kvtisneli var fjarri v a vera akkltur, vegna eirra rauna, sem ppan hafi mtt ola.
Skjandinn og sakborningurinn kysstust og sttust heilum sttum og egar flki tndist burt, fru eir saman. Skar tungur breiddu t ann orrm, a um kvldi hefu eir Kvtisneli og Btla drukki brennivn r smu skl og ekki lynnt ltum fyrr en drukki var botn og eir kumpnar hefu svari hvor rum varandi brerni njan leik. Og sagan segir, a ekki hafi eir lti undir hfu leggjast, a skla shesnsobari*.
(1910)

*Shesnosbari er vn, sem Georgumenn skla fyrir framlinum.


TSJOLA LOMTATIDZE
GRAMMFNNINN

Grammfnninn! Grammfnninn! Svo sannarlega hallmli g Edison fyrir a hafa fundi hann upp. Fanginn Stepka, kvenhatarinn s, sr og srt vi lagi, a Edison hefi aldrei fundi upp grammfninn, ef ekki vru til konur. a var einhvern veginn svona, sem hann kom orum a v: "Edison er sagur eiga vin, sem grunar a eiginkonan s sr tr. Edison fann v upp grammfninn, til a vinur hans gti lauma honum herbergi frarinnar og hljrita a, sem ar fri fram". J, a er ekki erfitt a vera kvenhatari eftir etta. Og ekki vantai n, a grammfnninn raskai r okkar fanganna.
En s Edison spakur a viti, er g enginn kjni heldur. v til snnunnar skal g segja ykkur fr nokkru, sem henti okkur fangana. g var nefnilega fangi og barist vi grammfn. Og bar lgri hlut,-framan af. a sakar ekki a lta ess geti, a fangelsisstjrafrin var fjandmaur minn. En satt best a segja, vorum vi vst engir vildarvinir fyrir. Hn vissi, a g var ssalisti, en hennar munni ddi a or sama og mannta. Auk ess var henni kunnugt um, a g bj synd, eftir a hafa kasta minni lgbundnu ektakvinnu dyr. g hefi v ekki r hum sli a detta, ef fangelsisstjrafrnni knaist a bta sm kafla syndaregistur mitt. En a breytti ekki v, a fangelsinu laist g slka frg, a sjlfur Edison hefi aldrei geta lti sig dreyma um anna eins.
Einhvers staar var fangelsisstjrinn sr ti um sargandi grammfn. essi ran sng hsum rmi, eins og fylliraftur me langvarandi barkarkvef, sem ekki hefur fest blund rj daga og rjr ntur. okkabt heyrist ekki anna fr honum en ldurhsaslagarar.
fyrstu hfum vi gaman af essum hljum, enda voru au tilbreyting fbreytilegu fangelsislfinu. Fyrst egar tnarnir heyrust, stum vi fangarnir ndinni. Vi dnsuum og bltuum, fullir adunar. En eftir nokkra daga tk okkur a leiast essi sngur, uns ar kom, a vi fyrirlitum hann endanlega.
Eitt sinn, egar fangi nokkur var barinn til bta, svo veini honum glumdi t um allt fangelsi og veggir ess ntruu af hljunum, barst r grammfninum b fangelsisstjrans, eftirfarandi sngur:
Sllega syndir mninn nni,
sveipast famlgum nturegnar.
var okkur fngunum a endanlega ljst, a vi gtum aldrei stt okkur vi grammfninn. Fr eirri stundu fyrirlitum vi hann, uppfindningamann hans og essa helvtismasknu.
Kvld nokkurt st fyrir dyrum henging eins flaga okkar. Um slarlag var lkkista, vafin svrtum dki, fr inn fangelsi. San var lagsmaur okkar leiddur undir h nokkra. a nttai. Vi stum allir smu sporum og bium skelfingarps dauamannsins. Og einmitt glumdi r grammfninum:
Ekkert vantar mig, vinur minn,
vil g feginn horfa ig.
eirri stundu var grammfninn svarnari fjandi okkar en bullinn og lgreglan samanlagt. Hva er til ra, til a losna vi slkan vin?
g hef heyrt v fleygt, a hinar merkilegustu hugmyndir skjti upp kollinum fyrirvaralaust. Ekki veit g, hva hft er v, en a minnsta kosti gerist a etta umrdda kvld. Hugmyndin kom lkt og r heiskru lofti. Vi a tk g glei mna og fr a raula fyrir munni mr:
Ekkert vantar mig, vinur minn".
"Niur me grammfninn! N skal hann ekki sleppa!" hrpai g.
"Hva "? spuru menn.
"a er mitt ml. S Edison vitur maur, er g enginn kjni heldur.
annig var, a enda tt nungakrleikurinn yngdi fangelsisstjranum ekki r hfi fram, hatai hann mig umfram ara menn. mosanum utan vi fangelsi x blm. etta blm tk g og grursetti a mold. Morgunn einn veitti fangelsisstjrinn v athygli, a g var a hla a blminu. ar me voru rlg ess rin. Hann lddist a blminu, kattmjkum skrefum, reif a upp og trakai v. egar hann a v loknu hugist halda sna lei, kallai g til hans:
"Rturnar eru enn moldinni og r munu breia r sr". hrpai hann rmri rddu fangavr og skipai honum a grafa rturnar upp. Svona tti honum vnt um mig. Og g kva, a fra mr nyt "krleika" hans.
g settist vi bor og skrifai brf, mean g raulai lagstf. N skyldi grammfnninn lta lgra haldi. etta skrifai g:
"Kri vinur.
Mr lur vel og skemmti mr hi besta. Reyndar sit g fangelsi, en svo er Gui fyrir a akka, a djfullinn reynist ekki eins mttugur og prestarnir predika. g tti n a vita a, v fangelsisstjrinn er gmennskan uppmlu. Hann fyrirltur ekkert nema pyntingar. Svo g nefni dmi, mli mnu til stunings, er banna me lgum, a syngja fangelsum. En hann fann r vi v."
g skrifai, a vegna sngbannsins, hefi fangelsisstjrinn s aumur okkur fngunum og ekki horft eyrinn, heldur keypt forlta grammfn til a ltta okkur lfi. A lokum sendi g hinum hvelborna mttakanda brfsins krar kvejur.
g setti brfi umslag og afhenti a fangaveri. Senn var ess a vnta, a grammfnninn fri a hvsa.
"Hrra! Grammfnninn egir! Hrra!"
hdeginu var mr frt tmt umslagi. a ddi, a brfi hafi veri "fangelsa", en ekki sent vitakanda. "Hrra, strkar"!
Um kvldi kom fangelsisstjrinn inn klefa. Hann horfi mig og spuri me illskufullu brosi:
"Hva segir gott? Leiist ykkur?"
"J, reyndar", svarai g. "a heyrist ekkert grammfnunum".
"Ha-ha-ha". Fangelsisstjrinn glotti og sagist hafa broti grammfninn. Hann horfi lengi mig.
"Hrra strkar, niur me Edison og grammfninn hans. Hver veit nema fangelsisstjrafrin minnist mn bi vel og lengi?
Enn ann dag dag valda grammfnar mr gindum, ef g heyri til eirra veitingarhsum, ar sem fr eim ma mis lg. En samt sem ur; s Edison vitur maur, er g enginn kjni heldur.

(1910)


AKAKI CERETELI
TVEIR DRAUMAR

egar g var tu ra gamall var g sendur menntaskla. g hafi erft hreysti fur mns en vikvmt og strkt hjarta mur minnar. Auk ess hafi g fengi gfur beggja foreldranna vggugjf. g urfti v ekki a beita mr srstaklega, til a vera fyrirmyndar nemandi; ekki aeins bekknum, heldur sklanum llum. Kennurunum lkai vel vi mig og bekkjarbrrunum tti vnt um mig. Framtin blasti vi mr.
a er auvellt a heilla ungmenni. Ef kennara og nemanda semur ekki, er skin kennarans. Svo var Gui fyrir a akka, a sklanum var enginn til a leggja fg . Okkur sklapiltunum tti vnt um alla kennarana og srstaklega einn, sem vi beinlnis dum. A sitja kennslustund hj honum, var eins og a vera heima hj sr. Vi drukkum okkur hvert or sem hann mlti. Jafnvel fxarnir litu slma einkunn fr honum gfuvott.
Eitt sinn, sgutma, fjallai kennarinn um orrustuna vi Mama. Me brostinni rddu, sagi hann fr v, hvernig Rssar komust undan oki Mongla. Trin runnu niur kinnar okkar. En etta st ekki lengi; allt einu ljmai andlit kennarans og augu hans blikuu eins og sl a loknu veri. "Og sj", sagi hann, " kom ar Dimitryi Donskoj strfursti og brir hans, Andrej fr Tverj vi hli hans. Og smm saman bar a fleiri bndafursta. Heilagur Sergej blessai yfir krossinum og v nst hfst orrusta upp lf og daua. Monglar voru sigurvissir, enda mun fjlmennari. En fltti flgrai ekki a Rssum. N skyldu rlg rtttrnaarins rast! Vgdjarfir menn, sem eiga tr og ttjr a verja, rast Monglana. Mean annar helmingur lisins geri rs, hvldist hinn hlutinn. rtt fyrir essa herknsku, var n illa komi fyrir Rssum. eir voru lmagna og li eirra tvstra og ttaslegi. En skyndilega gaf ar a lta kunugan mann, randi hvtum fki me spjt hendi. Hann tur fram, lkt og klfi vri skoti og ber daua og skelfingu rair Mongla. varpar hinn djpvitri Andrej fursti hlfsigra li sitt: "Undraver eru verk , Drottins. Hann hefur sent heilagan Georg oss til fulltingis! fram, Gu er me oss"! Veur hann n mt guleysingjunum lkt og valur. Og arir fylgja fordmi hans og rast gegn hinum yfirltisfullu fjandmnnum. Loks bergmlar sigurp um Kulikovodal".
Vi urum svo gagnteknir af frsgninni, a sjlfrtt rkum vi upp fagnaar. Kennarinn spratt upp og rauk dyr. a var eins gott a yfirkennarinn var ekki nrstaddur; hefi okkur veri snt tvo heimana fyrir ltin. Kennslunni var loki ann daginn, en vi stum lengi sklastofunni og frum ekki hnufet. Okkur langai til a svisetja orrustuna vi Mamai. En allir vildu leika Rssa, en engir Mongla.
"Hva er a? Hvers vegna ertu svona seinn? ert nbleikur!" sgu foreldrar mnir, egar g kom heim. Auvita sagi g eim skilmerkilega fr v, sem gerst hafi sklanum. au brostu. Svo strauk fair minn mr stlega um hfui og sagi eftir nokkra gn: "Slkt sem etta hefur einnig gerst Georgu. Vissir a ekki?" A svo mltu gekk hann a bkaskpnum, tk aan lti kver og rtti mr: "Lttu etta, egar hefur unni heimaverkefni itt". g var fljtur a bora daginn ann, lauk heimaverkefninu og tk a lesa georgsku bkina. Og drottinn minn dri, hvlk lesning! Hvlkur frleikur! Sannir viburir han og aan. sama tma og Rssar stundu undir klafa Mongla, hrju smu rlg hina kristnu Georgumenn. bum lndunum gera jirnar uppreisn, hvor t af fyrir sig, og frelsa lnd sn undan nau Monglanna. Mean Sergej biskup hvatti Rssa me bnum snum, eggjai Arsen biskup Georgumenn. bum lndunum eysir heilagur Georg fram hvtum hesti, kristnum l til fulltingis. Rsslandi fer Dimitri Donskoj fyrir hernum; hr er a Dimitri hinn hugrakki, sem gleur heilagan Georg.
g l lengi vakandi rminu og lt hugann reika. a var ekki fyrr en birta tk af degi, a g sofnai. dreymdi mig eftirfarandi draum:
Kristur sat hsti snu og geislai af honum. Tveir jfrar, sem bir bru krnur, fru fyrir lum, Dimitri hinn hugrakki og Dimitri Donskoj strfursti. Hldu eir krossum og bru a hskti Krists. Herir fylgdu jfrum essum, rssneskur ara hli en georgskur hina.
"Gu er me oss", sungu Rssarnir einum rmi.
"Gu mun tortma fjendum vorum", kyrjuu Georgumennirnir mti. Um lei gall vi rdd af himnum ofan: "Undarlegt er, a i skulu syngja svo lkum tungum, en er tnninn s sami, himneskur og heillandi". a var Kristur, sem svo mlti.
"Hr er dans", hrpai g og vaknai vi hvaann sjlfum mr.
Um morguninn mtti g fyrstur allra sklann. Sklastofan var gjrsamlega tm. Mean g bei, fannst mr hvert andartak la lturhgt. g bei ess ofvni, a bekkjarbrur mnir mttu heyra, hversu heillaur g var. Um lei og eir komu, sagi g eim fr v, sem st georgsku kennslubkinni. Og eir hrifust eins og g hafi gert. Vi kvum a segja kennaranum, sem tti a kenna okkur fyrstu kennslustundinni, honum Alexej Petrovits fr bkinni. S yri n hrifinn!
Kennarinn kom, og vi sgum honum fr georgsku bkinni.
"etta fr ekki staist", tuldrai hann. "a hltur a vera lygi". sndum vi honum kennslubkina.
"J", sagi hann, "vst stendur etta arna, en a er n samt rangt. i skulu ekki tra essu". A svo mltu snri hann sr a kennslunni.
Vi sklabrurnir vorum vissir um, a kennarinn vri veikur. Hann var einhvern veginn ekki me sjlfum sr ennan dag. Nei, hann var ekki eins og hann tti a sr a vera. Hann leit ekki einu sinni okkur lok kennslustundar, n heldur kvaddi hann okkur me brosi, lkt og hann var vanur.
Eftir nokkra stund kom yfirkennarinn og rakti r okkur garnirnar. Og hann tk georgsku bkina og fr me mig til sklastjra.
"Hva gengur eiginlega "? spuri sklastjrinn.
"Ekkert", svarai g undrandi.
"Ekki a nei", hvsti yfirkennarinn. "Hva er etta eiginlega"?
"etta er georgsk kennslubk sgu", sagi g hreinskilni minni. "Hr stendur a sama um Georgu og Alexej Petrovtsj kenndi okkur um Rssland gr".
N tk sklastjrinn til mls: "Heyr endemi", sagi hann. "Veistu ekki a a er banna a lesa georgskar bkur sklanum? En r ngir ekki a lesa r, heldur spillir rum sklapiltum, me v a lta lesa r lka".
"g hlt.auk ess rlegi fair minn mr a lesa essa bk".
"Fair, fair! a var teki mti r essum skla, til ess a gleymdir fur num og fum. Hr eigi i a sna ykkur til eirra, sem koma eirra sta. Skiluru a"? En g gat alls ekki skili etta og snri titrandi inn kennslustofuna. Bekkjarbrur mnir slgu hring um mig. egar g sagi eim allt af ltta af fer minni til sklastjrans, uru eir jafn undrandi og g.
Upp fr essum degi var lg fg mig sklanum, n ess g gti skili hvers vegna. Ekki sl g slku vi lrdminn frekar en ur, rslaist aldrei og sndi llum tillitssemi.eins og g var vanur.
Kennimaurinn, sem kenndi okkur kristnifri, var mr sr. Kallai hann mig fyrir sig og spuri mig spjrunum r. g opnai honum sem gusmanni, hjarta mitt og dr ekkert undan. Hann sagi: "Sonur minn, ert enn of ungur. getur ekki enn skili allt sjlfur og tt v a hla r eldri mnnum. eir ekkja arfir nar betur en . a er eirra, a svara bi Gui og mnnum fyrir na hnd. etta er Gus vilji, eins og Biblan hermir. g skal lta ig f hana, svo getir lesi hana egar tm gefst til. Gu mun hugga ig.
Hann talai af furlegri umhyggju, strauk mr um hfui og afhenti mr Bibluna forn-slafnesku. v nst lt hann mig fara.
g tk mr n fyrir hendur, a lesa essa bk, en skildi ftt, sem henni st. Hva eftir anna leitai g til fur mns eftir asto. Loks raut hann olinmina og sagi:
" Gus bnum, lttu mig frii! Kveldu hvorki mig n sjlfan ig. Ef ig langar til a lesa guspjllin, skaltu lesa au georgsku. tungu voru au tt af drlingum rdaga kristinnar trar. Allt eldist, en tunga guspjalla okkar er alltaf sem n".
Tk g a lesa gusori georgsku og var mr vi a rrra.
"Hvernig gengur r me guspjalli, lestu a"? spuri kennimaurinn dag nokkurn.
"J, a sjlfsgu. Og g les a ekki einungis, heldur ber g a alltaf mr".
"Gott er n a. Viltu lofa mr a lta "?
g rtti honum gusori egar sta. Hann rak upp str augu, hlt bkinni annarri hendinni og virti hana fyrir sr. Loks spuri hann:
"Hva er n etta"?
"etta er Biblan".
"Hvaa Bibla"?
"etta er Biblan georgsku".
"Lt g ig lesa etta"?
"g skildi ekkert v, sem r sgu mr a lesa".
"Humm! Einmitt a j. kastar fr r heilgu riti allra rtttrara kristinna manna, til a geta lesi essa bk, sem skrifu er essu lka hrognamli. a tlar ekki a vera auvelt, a koma r til manns. A svo mtlu grtti hann bkinni vegginn, svo blin yrluust allar ttir. g st stjarfur sgu sporum. Einhver undarleg tilfinning stakk mig hjarta. Svo rauk g af sta og man ekki hvernig ea hvenr g kom heim. g man a eitt, a g lagist grfu rm mitt, huldi andlit mitt ofan svfilinn og hgrt. Foreldrar mnir stu yfir mr og reyndu a ra mig.
"Er tunguml okkar hrognaml"? spuri g me grtinn kverkunum.
"Hva er a heyra, sonur minn? Ertu genginn af gflunum"? hrpai mir mn og lagi hnd munn mr. "r er ekki sjlfrtt! Hafnau ekki Gui!".
"a geri g ekki, heldur lrifairinn".
"Hvaa okki er a. Varla er hann kristinn? Hann hltur a vera guleysingi!"
"Nei, nei, hann kennir kristin fri".
"Hvernig m a vera, sonur minn? Gti hann sagt anna eins?"
"Hann er ekki einn um a segja etta, arir segja a sama".
"eir eru a spauga, tt slkt spaug sr syndsamlegt".
"Hvlkt spaug! Hann slngvai fr sr bkinni, svo allir nemarnir hrukku kt".
Foreldrar mnir horfust lengi egjandi augu. Sar sagi fair minn:
"Elene, vi tkum drenginn r menntasklanum. Enda tt vankunntta s miki ln, er hn betri en slarhski". Foreldrar mnir yfirgfu herbergi hlfgrtandi. au skildu mig eftir niursokkinn rvinglan minni.
"Hvernig m a vera", hugsai g, " a tungumli, sem heilagur Nino talai, egar hann boai j okkar kristni, s hrognaml? A tungumli, sem heilagir feur hafa um aldir nota til a jna Gui, s hreint? Hv hfum vi kvalist fyrir Gu svo lengi, ef essi tunga er honum samboin? Frnuu pslarvottar okkar sr til einskis? Var ll okkar fort til einskis"?
Eftir v, sem g spuri sjlfan mig fleiri spurninga, fylltist sl mn meira angri og kvlum, uns g reyttist svo, a g fll fasta svefn. Dreymdi mig annan draum. Mr tti sem Kristur logai hsti snu. sta hans reis Anti-Kristur upp. Honum til beggja handa, stendur flokkur djfla, leiddir af Jum og ekki sst Kain. Gmul kirkja er brotnin og heii hof reist. ar jna heinir prestar guum snum makindum. Voru eir ekki kristnir ur, sem n jna goum heiingjanna? "Frum Mammon frn", segja eir. Villimenn hlaupa a me bluga hnfa. eir bera milli sn unga menn, sem eir hyggjast frna. Gu minn gur, enn hva eir lkjast kennurum mnum"! Og essir ungu menn; eru etta ekki bekkjarbrur mnir? Hv eru eir leiddir til Heljar me valdi? J, hr er Helvti. g loga, g missi r og rnu. En. Gui s lof fyrir rttlti hans! Skyndilega er sem ljs leiftir me miklum drunum. Eldingu slr niur og lstur Anti-Krist. Hann fellur hyldpi samt llum snum rum.
r fjarska berst himnest ljs. ar birtist Kristur, a dma lifendur og daua.


(1906)





Aftur forsu